سادهترین نوع پاکیزگی گاهی میتواند به معضلی ناخوشایند تبدیل شود؛ زمانی که پس از اتمام برنامه شستوشوی لباس در لباسشویی، لکهها یا ذرات سفید رنگی روی پارچه باقی میمانند. این پدیده که با عنوان «سفیدک زدن لباس در لباسشویی» شناخته میشود، نه فقط زیبایی لباسها را مخدوش میکند، بلکه میتواند علامتی از مشکلات جدیتر دستگاه یا روش شستوشو باشد. در این مقاله، به بررسی دقیق علت سفیدک زدن لباس در لباسشویی میپردازیم، دلایل اصلی رخداد این مشکل را شرح میدهیم و در انتها راهکارهای مؤثر برای پیشگیری و رفع آن را ارائه میکنیم.
۱. باقیمانده مواد شوینده روی لباس
بسیاری از مصرفکنندگان به اشتباه تصور میکنند هرچه از مواد شوینده بیشتری استفاده کنند، لباسها تمیزتر خواهند شد. اما استفاده بیش از حد از پودر یا مایع شوینده موجب میشود مقدار زیادی کف تولید شود که به صورت ذرات سفید روی پارچه باقی میماند. این کف اضافی نه تنها منتقل نمیشود، بلکه پس از خشک شدن لباس به یک لایه سفیدی تبدیل میشود.
-
نحوه پیشگیری: مقدار مناسب شوینده را مطابق دستور تولیدکننده و بستهبندی انتخاب کنید و از شستوشوی اضافه (Rinse) در پایان برنامه بهره ببرید تا مواد شوینده بهطور کامل از لباس شسته شود.
-
راهحل رفع مشکل: لباسهای دارای سفیدک را مجدداً با آب خالص و یک دورکشی اضافی بشویید تا کف و پودر باقیمانده کاملاً شسته شود.

۲. سختی آب و رسوبات کلسیم–منیزیوم
وجود یونهای کلسیم و منیزیوم در آب آشامیدنی موجب سختی آن میشود. در این شرایط، مواد شوینده با یونهای سختی ترکیب شده و ترکیباتی محلولناپذیر (رسوب) تولید میکنند که همان لکههای سفید را تشکیل میدهند. این پدیده مخصوصاً در مناطق دارای آب سخت شدت بیشتری دارد.
-
نحوه پیشگیری: استفاده از رسوبگیر (Water Softener) یا افزودن مقداری نمک نرمکننده در کاسه نمک لباسشویی (برای ماشینهای دارای نمکپاش) میتواند سختی آب را کاهش دهد.
-
راهحل رفع مشکل: در صورت عدم دسترسی به تجهیزات نرمکننده آب، یک پیمانه سرکه سفید در دورکشی نهایی اضافه کنید تا رسوبات کلسیم و منیزیوم حل شده و از لباس خارج شوند.
۳. رشد کپک و باکتری در محفظه لباسشویی
رطوبت و بقایای شوینده در لاستیک دور درِ لباسشویی یا بخشهای داخلی مخزن میتواند محیط مناسبی برای رشد کپک و باکتری فراهم کند. این عوامل پس از شستوشوی لباس، روی پارچه منتقل شده و به شکل لکههای سفید یا سیاه دیده میشوند.
-
نحوه پیشگیری: پس از هر بار شستوشو درِ ماشین را چند ساعت باز بگذارید تا رطوبت تبخیر شود. هر ماه یک بار ماشین را با برنامه شستوشوی خالی اضافه به همراه سرکه یا مایع جرمگیر مخصوص تمیز کنید.
-
راهحل رفع مشکل: لاستیک دور در و بخشهای داخلی را با دستمال آغشته به محلول آب و سرکه یا جرمگیر پاک کرده و با آب گرم آبکشی نمایید.
۴. استفاده نادرست از سفیدکننده (Bleach)
سفیدکنندههای کلردار یا اکسیژنه اگر بهطور مستقیم روی لباس یا در شرایط نامناسب استفاده شوند، ضمن ایجاد ذرات سفید روی پارچه، میتوانند به تار و پود الیاف آسیب وارد کنند. همچنین، ماندهگاه سفیدکننده در محفظه شوینده یا لولهها به مرور روی لباسها پاشیده میشود.
-
نحوه پیشگیری: سفیدکننده را مطابق دستورالعمل سازنده در دُز مناسب و شرایط توصیهشده (دمای آب و مدت زمان) استفاده کنید. از ریختن مستقیم آن روی لباس خودداری نموده و در محل مخصوص ماشین لباسشویی بریزید.
-
راهحل رفع مشکل: برای رفع لکه ایجادشده، لباس را مجدداً با آب و مایع شوینده ملایم بشویید و از دودکشی دیرهنگام اجتناب کنید.
۵. دمای نامناسب شستوشو
دمای آب پایین ممکن است باعث شود مواد شوینده بهخوبی حل نشوند و ذرات معلق آن روی لباس باقی بماند. از طرف دیگر، آب بسیار داغ در برخی موارد موجب واکنشهای شیمیایی ناخواسته در ترکیبات شوینده یا رنگبرهای قوی شده و سبب لکه یا سفیدک میشود.
-
نحوه پیشگیری: مطابق جنس و رنگ پارچه، دمای مناسب را انتخاب کنید. معمولاً برای پارچههای حساس دمای ۳۰ تا ۴۰ درجه سانتیگراد و برای لباسهای بسیار چرب یا کثیف دمای ۶۰ درجه توصیه میشود.
-
راهحل رفع مشکل: لباسهای دارای ذرات سفید را با برنامه گرمتر (در حد مجاز پارچه) یا با افزودن دورکشی اضافی با آب ولرم بشویید.

۶. بارگذاری بیش از حد ماشین لباسشویی
چیدن لباسها بهگونهای که فضای کافی برای حرکت آب و مواد شوینده وجود نداشته باشد، باعث میشود شوینده و آب بهصورت یکنواخت پخش نشوند و برخی قسمتها تمیز شده و برخی باقی بمانند. در نتیجه در برخی نقاط لباس، کف یا پودر شوینده بهجا میماند.
-
نحوه پیشگیری: ظرفیت لباسشویی را رعایت کنید و اجازه دهید لباسها فضای کافی برای چرخش داشته باشند. حداکثر تا ۷۰٪ حجم مخزن را پر کنید.
-
راهحل رفع مشکل: در صورت مشاهده سفیدک، لباسها را تقسیم کرده و نیمبار یا با حجم کمتر مجدداً شستوشو دهید.
راهکارهای کلی پیشگیری و رفع مشکل
-
استفاده از شوینده مناسب: انتخاب پودر یا مایع شوینده با کیفیت بالا و مطابق با درجه سختی آب منطقه.
-
تمیزکاری دورهای ماشین: استفاده از قرص جرمگیر ماشین لباسشویی یا سرکه برای شستوشوی خالی ماهی یک بار.
-
توجه به دستورالعمل تولیدکننده: دُز و روش صحیح ریختن مواد شوینده، سفیدکننده و نرمکننده را حتماً رعایت کنید.
-
تهویه و خشککردن: پس از پایان چرخه از باز گذاشتن در ماشین خودداری نکنید تا رطوبت داخلی تبخیر شود.
-
استفاده از نمک ماشین (در صورت وجود): نمک مخصوص را در محل تعبیهشده بریزید تا سختی آب کاهش یابد.
-
دورکشی اضافی: پس از چرخه اصلی یک مرحله آبکشی اضافه تنظیم کنید تا مواد شوینده بهطور کامل خارج شوند.
نتیجهگیری
پدیدار شدن سفیدک روی لباس پس از شستوشو در لباسشویی، میتواند ناشی از عوامل متعددی از جمله باقیمانده مواد شوینده، سختی آب، رشد کپک، استفاده ناصحیح از سفیدکننده، دمای نامناسب و بارگذاری بیشازحد باشد. با شناخت این دلایل و بهکارگیری روشهای پیشگیرانه مانند استفاده صحیح از شوینده، تمیزکاری دورهای دستگاه و تنظیم مناسب دما و حجم بار، میتوان از این معضل جلوگیری کرد و لباسهایی پاکیزه و بدون هیچ گونه لکه سفید تحویل گرفت. رعایت این نکات ساده، عمر مفید لباسشویی را نیز افزایش میدهد و از هزینههای اضافی تعمیر و نگهداری جلوگیری خواهد کرد.
