بالشهای گرد طبی برای حمایت صحیح گردن و شانه در حالتی مناسب طراحی شدهاند و مخصوصاً برای کسانی که هنگام خواب یا نشستن نیاز به پشتیبانی موضعی دارند بسیار مفیدند. در این مقاله با روش دوخت بالش گرد طبی بهصورت کامل و مرحلهبهمرحله آشنا میشوید — از انتخاب مواد مناسب و اندازهگیری تا برش، دوخت و پر کردن بالش و نکات مراقبتی پس از دوخت.
انتخاب مواد و ابزار مورد نیاز
برای دوخت یک بالش گرد طبی راحت و با دوام به مواد و ابزار مناسب نیاز دارید. انتخاب درست مواد باعث میشود بالش عملکرد طبی بهتری داشته باشد و عمر مفید بیشتری داشته باشد.
ابزارها:
-
چرخخیاطی (یا دوخت دستی برای اتصالهای نهایی)
-
قیچی پارچه، قیچی برش، سوزن، سنجاق تهگرد
-
متر خیاطی یا خطکش انعطافپذیر
-
نخ مقاوم و سوزن مخصوص پارچه
مواد:
-
پارچه روکش: پنبهطرحدار، میکروفایبر یا پارچه کشسان با تراکم مناسب (حداقل ۲۵۰ گرم بر متر مربع). پارچه باید تنفسپذیر و ضدحساسیت باشد.
-
پارچه داخلی یا آستر (اختیاری): پارچه نازکتر برای جلوگیری از نفوذ الیاف به روکش.
-
پرکننده طبی: فوم مموری فوم خرد شده، الیاف پلیاستر ضدحساسیت یا فیبر گرانولی مخصوص بالشهای طبی. انتخاب پرکننده بر راحتی و پشتیبانی تاثیر مستقیم دارد.
-
زیپ مخفی (اختیاری) برای امکان شستشو و تعویض روکش.
تعیین اندازه و الگو (گام اساسی در روش دوخت بالش گرد طبی)
اندازه استاندارد بالش گرد طبی بسته به کاربرد متفاوت است (پشتیبانی گردن، صندلی ماشین، صندلی اداری). قبل از برش پارچه، الگو را دقیق آماده کنید.
۱. تعیین قطر: برای بالش گرد معمولی بین ۳۰ تا ۴۵ سانتیمتر قطر مناسب است. برای پشتیبانی گردن ۳۰–۳۵ سانتیمتر کافی است؛ برای صندلی و پشتیبانی شانه ۴۰–۴۵ سانتیمتر را در نظر بگیرید.
۲. تعیین ارتفاع (ضخامت): معمولاً ۸ تا ۱۵ سانتیمتر ضخامت طبیعی و مناسب میباشد. مموری فوم معمولاً نیاز به ضخامت بیشتر برای تاثیرگذاری بهتر دارد.
۳. رسم الگو: روی کاغذ الگوی دایرهای با قطر دلخواه رسم کنید. برای قسمت جانبی، یک نوار مستطیلی با عرض برابر ضخامت بالش و طول برابر محیط دایره (+ ۱–۲ سانتیمتر برای دوخت) رسم کنید. اگر میخواهید در وسط بالش سوراخ یا فرورفتگی داشته باشید (برای پذیرفتن بهتر گردن)، یک دایره کوچکتر وسط الگو رسم کنید.
نکته فنی درباره الگو
در صورت استفاده از زیپ: در نوار جانبی یک بخش (۲۰–۲۵ سانتیمتر) را بدون دوخت یا با درز کم قرار دهید تا زیپ جا بگیرد. اگر از زیپ استفاده نمیکنید، از روش جای دوخت مخفی یا درز مخفی برای بستن بالش استفاده کنید.
برش پارچه
پارچه را باز کنید و الگو را با سنجاق به پارچه ثابت کنید. بهخاطر داشته باشید حاشیه دوخت (حداقل ۱ سانتیمتر) را لحاظ کنید. دو قطعه دایره برای روی و زیر و یک نوار برای کناره برش بزنید. اگر از آستر استفاده میکنید، برای آستر هم مشابه برش بزنید.
دوخت پایه و مونتاژ (مرحله اصلی در روش دوخت بالش گرد طبی)
۱. دوخت نوار جانبی: نوار کناری را لبهبهلبه از طول، روی هم دوخته و به شکل یک حلقه درآورید (درز باید روی قسمت داخلی قرار گیرد). اگر زیپ دارید، هنگام دوختن نوار، محل زیپ را باز گذاشته یا زیپ را پیش از دوخت کامل نصب کنید.
۲. وصل کردن نوار به دایره: نوار حلقهای را لبهبهلبه با یک دایره (پشت به پشت) با سنجاق ثابت کنید؛ سپس با دوخت یکنواخت اتصال دهید. سپس دایره دوم را به لبه دیگر نوار وصل کنید تا پوسته بالش کامل شود. دقت کنید درزها همراستا و کشیدگی پارچه کنترل شده باشد.
۳. دوخت آستر (اختیاری): اگر آستر دارید، مراحل مشابه را برای آستر انجام دهید ولی درز زیپ را در آستر باز نگه دارید تا بعد از پر کردن بالش بتوانید آستر را بسته و از داخل زیپ روکش استفاده کنید.
تکنیکهای دوخت برای دوام بیشتر
-
از دوخت زیگزاگ یا سردوز در لبهها برای جلوگیری از ریش شدن پارچه استفاده کنید.
-
از نخ مقاوم و دوخت دوبل در قسمتهایی که فشار وارد میشود استفاده کنید.
-
در محل اتصال نوار و دایره، قبل از دوخت اصلی یک دوخت موقت دستی انجام دهید تا موقع دوخت با چرخخیاطی پارچه جابهجا نشود.
پر کردن بالش و تنظیم نهایی
پر کردن بالش مرحلهای است که عملکرد طبی آن مشخص میشود.
۱. نوع پرکننده:
-
مموری فوم خرد شده: پشتیبانی عالی و تطابق با شکل گردن دارد، اما وزن بیشتری دارد و ممکن است گرمتر باشد.
-
الیاف پلیاستر ضدحساسیت: سبک، قابل شستشو و انعطافپذیر، مناسب برای کسانی که حساسیت دارند.
-
ترکیب الیاف و گرانول فومی: تعادل بین پشتیبانی و نرمی.
۲. نحوه پر کردن: اگر زیپ دارید، بهصورت لایهلایه پر کنید و بین لایهها فشردهسازی متعادلی انجام دهید تا بالش نه خیلی سفت باشد و نه خیلی شل. برای مموری فوم خرد شده، پر کردن تا حدود ۸۰–۹۰٪ و سپس تنظیم دستی برای ایجاد شکل مناسب توصیه میشود.
۳. آزمایش راحتی: بالش را پس از پر کردن امتحان کنید؛ اگر نیاز به افزایش یا کاهش حجم دارد، از طریق زیپ تغییر دهید. اگر زیپ ندارید از یک درز مخفی کوچک برای جاگذاری الیاف استفاده کنید و سپس درز را با دقت بدوزید.
نکات ارگونومیک
-
فرورفتگی مرکزی کوچک برای قرارگیری سر و پشتیبانی گردن میتواند فشار را متعادلتر کند.
-
حاشیه بالایی کمی سفتتر از داخل باشد تا پایداری دور گردن حفظ شود.
-
برای افراد با گردن حساس، ارتفاع (ضخامت) قابل تنظیم بهتر است — با زیپ و لایههای قابل برداشتن.
دوخت روکش قابل شستشو و نصب زیپ (اگر انتخاب کردهاید)
اگر زیپ نصب نکردهاید و میخواهید روکش قابل شستشو داشته باشید، نصب زیپ مخفی بهترین گزینه است. زیپ را قبل از اتصال دایره دوم یا در درز نوار جانبی نصب کنید. پس از نصب زیپ، دوخت را کامل کنید و زیپ را تست کنید که بهراحتی باز و بسته شود.
نکات مراقبت و شستشو
-
روکش پارچهای را مطابق دستور شستشوی پارچه انتخابی (معمولاً شستشوی دست یا ماشین با برنامه ملایم) بشویید.
-
پرکنندههای فومی معمولاً قابل شستشو نیستند؛ در صورت آلودگی سطحی از پاککنندههای ملایم و هوابُرداری استفاده کنید.
-
برای کاهش رشد میکروارگانیسمها، هر چند وقت یکبار زیر آفتاب قرار دهید (مستقیم نه زیاد) یا با کاور ضدتعریق بپوشانید.
اشتباهات رایج و راهحلها
-
پر کردن بیش از حد: بالش سفت میشود و اثر طبی کاهش مییابد — کمی از پرکننده را بردارید.
-
استفاده از پارچه نامناسب: پارچههای خیلی نازک یا کشی باعث تغییر شکل بالش میشوند — پارچه با بافت متراکمتر انتخاب کنید.
-
دوخت نامتقارن: قبل از قطع نخ، بالش را باز کرده و تقارن را بررسی کنید.
-
فرایند نادرست برای مموری فوم: مموری فوم را خرد یا رول کنید تا فضای مناسب برای جایگیری در زیپ یا درز ایجاد شود و سپس داخل روکش پخش کنید.
ایمنی و توصیههای پزشکی کوتاه
اگر بالش برای افراد با مشکلات نخاع یا گردن شدید استفاده میشود، پیش از استفاده از بالش جدید با یک متخصص ارتوپدی یا فیزیوتراپ مشورت کنید تا ارتفاع و جنس مناسب تعیین شود.
نتیجهگیری
روش دوخت بالش گرد طبی ترکیبی از دقت در انتخاب مواد، طراحی الگو و دوخت صحیح است. با رعایت نکات مطرحشده — انتخاب پارچه و پرکننده مناسب، تعیین اندازه استاندارد، اجرای دقیق الگو و دوخت محکم — میتوانید یک بالش گرد طبی بسازید که هم راحتی و هم پشتیبانی ارگونومیک لازم را فراهم آورد. فراموش نکنید که امکان استفاده از زیپ برای تعویض و شستشوی روکش و انتخاب الیاف ضدحساسیت، دوام و کارایی بالش را بسیار افزایش میدهد.