بسیاری از ما پس از پایان فرایند شستوشوی لباسها در ماشین لباسشویی، متوجه بوی نامطبوعی در داخل محفظه یا خودِ لباسها میشویم. این موضوع نه تنها ناخوشایند است، بلکه ممکن است نشاندهنده جمع شدن باکتریها، قارچها یا سایر عوامل آلودگی در دستگاه یا خودِ پارچهها باشد. در این مقاله با بررسی کاملِ دلایل بروز این بوی نامطبوع و ارائه راهکارهای کاربردی، به شما کمک میکنیم تا دیگر هرگز با سوال «چرا لباس در لباسشویی بو میگیرد؟» مواجه نشوید و همیشه لباسهایی با بوی تازه و مطبوع داشته باشید.
۱. مفهوم و اهمیت بهداشت ماشین لباسشویی
ماشین لباسشویی یکی از مهمترین ابزارهای خانهداری است که مستقیماً با بهداشت و سلامت ما در تماس است. وقتی درون دستگاه رطوبت، ذرات صابون، پرزهای لباس و عوامل آلی جمع میشوند، محیط مناسبی برای رشد باکتریها و قارچها فراهم میآید. این آلودگیها میتوانند علاوه بر بوی نامطبوع، موجب حساسیتهای پوستی و اختلالات تنفسی نیز شوند. بنابراین پرداختن به این مسئله از اهمیت بالایی برخوردار است.
۲. چرا لباس در لباسشویی بو میگیرد؟
۲.۱. تجمع رطوبت و ایجاد محیط مرطوب
بعد از هر بار شستوشو، باقیماندن ذرات آب در لاستیکهای دورِ درِ درام و فضای داخلی دستگاه باعث ایجاد محیط مرطوب میشود. رطوبت، عاملی کلیدی برای رشد میکروارگانیسمها است؛ به ویژه در قسمتهای تاریک و دور از دسترس نظافت. در نتیجه، باکتریها و قارچها به سرعت در همین نقاط رشد کرده و تولید بوی نامطبوع میکنند.
۲.۲. باقی ماندن ذرات شوینده
استفاده از شویندههای مایع یا ژل و همچنین پودرهایی که کاملاً در آب حل نمیشوند، میتواند باعث بستن مجاری خروجی آب و رسوب درونی لولهها و قطعات شود. این رسوبات، در خود ذرات آلی و چربی لباسها را به دام انداخته و در نهایت منجر به فاسد شدن آنها و تولید بو میشوند.
۲.۳. شستوشوی ناقص و آبکشی ناکافی
گاهی فشار آب یا تنظیمات نادرست ماشین باعث میشود لباسها و دستگاه به درستی آبکشی نشود. آبکی که حاوی مواد شوینده و آلودگی است، در اطراف پارچه یا بخشهای داخلی ماشین باقی میماند. این حالت نیز شبیه به تجمع رطوبت و رسوب، زمینه رشد میکروب را فراهم میکند.
۲.۴. استفاده از دمای پایین
شستوشوی مداوم با دمای پایین (مثلاً زیر 30 درجه سانتیگراد) در ظاهر به صرفهتر و محافظ پارچههاست، اما نمیتواند تمام باکتریها و قارچها را از میان ببرد. در نتیجه بعد از پایان شستوشو، تعداد زیادی از میکروبها روی لباسها باقی میمانند و به مرور بوی بد تولید میکنند.
۳. نقش الیاف و نوع پارچه در بوی بد لباس
۳.۱. الیاف طبیعی vs. الیاف مصنوعی
الیاف طبیعی (مانند پنبه، کتان و پشم) قابلیت تنفس بیشتری دارند و رطوبت را جذب و سپس آزاد میکنند، اما اگر دقیق خشک نشوند، همان رطوبت درون الیاف محبوس مانده و بستر خوبی برای رشد میکروب میشود. الیاف مصنوعی (مانند پلیاستر و نایلون) معمولاً کمتر آب را جذب میکنند، اما به دلیل ماهیت غیرقابل تنفس، تعرق و رطوبت بدن روی سطح پارچه میماند و با تجمع باکتریها بوی تندتر و بیشتری ایجاد میکند.
۳.۲. رنگدانهها و مواد افزودنی
برخی پارچهها با مواد شیمیایی خاصی رنگآمیزی یا لکهگیری میشوند که ممکن است واکنشهای شیمیایی با شوینده یا آب ایجاد کنند و بوی نامطبوع تولید کنند. همچنین پارچههای آکوارل یا دارای پوشش ضدآب گاهی باعث باقی ماندن مواد افزودنی درون خود میشوند.
۴. عادات نادرست در استفاده از ماشین لباسشویی
۴.۱. عدم باز گذاشتن درب پس از اتمام کار
اغلب افراد درب ماشین را بلافاصله میبندند و آن را به حال خود رها میکنند. با بستن درب درحالیکه درام هنوز مرطوب است، رطوبت محبوس شده به رشد میکروبها کمک میکند.
۴.۲. شستوشوی کم و استفاده نادرست از شوینده
گاهی افراد تنها زمانی اقدام به شستوشوی لباس میکنند که حجم زیادی جمع شده و مجبور هستند همه را یکجا بشویند. این حالت نیز موجب شستوشوی ناقص و فشرده شدن لباسها داخل دیگ شده و کارایی آب و شوینده کاهش مییابد.
۴.۳. استفاده از شویندههای معیوب یا تاریخمصرفگذشته
شویندههای تاریخگذشته ممکن است خاصیت پاککنندگی خود را از دست دهند و خود بستر رشد باکتری شوند.
۵. راهکارهای کاربردی برای جلوگیری از بوی بد
۵.۱. نظافت دورهای ماشین لباسشویی
-
استفاده از برنامه شستوشوی تمیزکننده (Drum Clean): بسیاری از ماشینها این برنامه را دارند که با دمای بالا و بدون لباس، درام را پاکسازی میکند.
-
تمیز کردن لاستیک دور درب: با یک دستمال مرطوب و ترکیب آب و سرکه سفید یا جوش شیرین، لاستیک را به خوبی بمالید تا جرمها و کپکها از بین بروند.
-
رسوبزدایی: ماهی یک بار از قرص رسوبزدایی یا مخلوط آب و سرکه برای پاکسازی لولهها و مجاری استفاده کنید.
۵.۲. تنظیم دمای مناسب شستوشو
برای لباسهای زیر و حولهها که احتمال بالای تماس با گرد و غبار و آلودگی دارند، دمای 60 درجه سانتیگراد توصیه میشود؛ این دما اکثر باکتریها را از بین میبرد. برای البسه رنگی و الیاف طبیعی، دمای 40 درجه رویه خوبی است، اما ماهی یک بار بالای 60 را نیز امتحان کنید.
۵.۳. انتخاب شوینده مناسب و مقدار بهینه
-
پودر یا مایع با کیفیت: شویندههای با آنزیمهای پروتئاز و لیپاز برای از بین بردن چربیها و لکههای پروتئینی کارآمدترند.
-
میزان مصرف: معمولا روی بستهبندی توصیهی سازنده درج شده؛ بیش از حد یا کمتر از حد توصیه شده، کارایی را کاهش میدهد.
۵.۴. خشک کردن سریع و کامل
پس از پایان شستوشو، درب ماشین را باز بگذارید و لباسها را سریعا از درام خارج کنید. در صورت امکان، از خشککن مناسب یا فضای باز و با گردش هوا استفاده کنید.
۵.۵. تهویه محیط اطراف ماشین
اگر ماشین شما در فضای بسته یا حمام قرار دارد، حتما پس از اتمام کار، پنجره یا درب را باز کنید تا رطوبت محیط کاهش یابد.
۶. روشهای طبیعی و خانگی برای رفع بوی بد
۱. سرکه سفید: نصف تا یک لیوان سرکه به مخزن شوینده اضافه کنید. سرکه بوی نامطبوع را خنثی و باکتریها را از بین میبرد.
۲. جوش شیرین: یک چهارم تا نصف لیوان جوش شیرین را همراه با شوینده در آب حل کنید. جوش شیرین به عنوان مُسهلکننده رسوبات و خنثیکننده بو عمل میکند.
۳. لیمو تازه: چند برش لیمو داخل دیگ بیندازید و برنامه داغ را اجرا کنید؛ این کار علاوه بر خوشبو کردن، رسوبات را نیز از بین میبرد.
۴. قاشق چایخوری روغنهای معطر (مانند اسطوخودوس یا درخت چای): چند قطره داخل دیگ یا کشو شوینده بریزید تا بوی مطبوعی ایجاد شود.
۷. نکات تکمیلی و پیشگیری
-
اجتناب از انبار کردن لباس خیس: هرگز لباسهای خیس را داخل ظرف رخت چرک یا ماشین رها نکنید.
-
شستوشوی مرتب حوله و ملحفه: حولهها و ملحفهها منبع رطوبت و آلودگی هستند؛ هفتهای یک بار حداقل شستوشوی 60 درجه داشته باشید.
-
استفاده از فیلتر و پاک کردن آن: فیلتر ماشین لباسشویی را ماهی یک بار باز و تمیز کنید.
-
عدم بارگذاری بیش از حد: فضای کافی برای گردش آب و شوینده فراهم کنید تا شستوشو بهینه باشد.
نتیجهگیری
مشکل بوی بد داخل ماشین لباسشویی یا بوی نامطبوع لباسها پس از شستوشو، نتیجه مجموعهای از عوامل مانند تجمع رطوبت، رسوبات شوینده، رشد باکتری و قارچ و استفاده نادرست از دستگاه است. با رعایت نکات ساده و اجرای دورهای روشهای تمیزکننده، میتوانید از ایجاد محیط مرطوب و آلوده جلوگیری کنید و همواره لباسهایی خوشبو و تمیز داشته باشید. فراموش نکنید که پرسش «چرا لباس در لباسشویی بو میگیرد؟» پاسخی پیچیده ندارد؛ کافی است با شناخت علل و راهکارهای عملی، روند نگهداری و شستوشو را بهینه کنید تا مشکل بوی نامطبوع برای همیشه برطرف شود.